Turfan Türküsü: Karşılaşınca

“İz” ile “Uyanan Topraklar” betiklerinin yazarı, Uygur Türk’ü Abdurrahim Ötkür (1923-1995), bu koşuğu, 1947 yılının, üçüncü ayının, sekizinci günü, Uygureli’nin başkenti Urumçi’de yazdı.

Güzel bir denk gelişle, Uygur Türklerinin ulu ozanı, adaşı Kaşgarlı Abdurrahim Heyit, uzun saplı sazıyla bu koşuğun sözlerine türkü yaktı.

Koşuğun sözleri, ilk kez Hülya Kasapoğlu aktarımıyla Türkiye Türkçesiyle yazıldı; “Uçraşkanda” olan adı “Karşılaşınca” oldu. Kasapoğlu, Türk ekinine duyarlı, bilgiye saygılı bir anlayışla, Abdurrahim Ötkür’ü, gerek yaşamı, gerekse yapıtlarıyla Türkiye’ye tanıştıran, iki betikten oluşan yapıtın yazarı.

Kimi sözlerin Türkiye’de kullanılmadığı için unutulması, kimilerinin de bölgeden bölgeye değişen anlam kaymaları gibi nedenlerden dolayı, bu türden aktarımlarda, başka başka sözler kullanılması kaçınılmaz bir arayış. Sözgelimi, yalkın, kıyak Türkçeyken yabancı kalınmış sözler olarak açıklanmaya ya da yerine başka sözler koymaya gerek duyuluyor. Elleri yerine kullanılan kolları sözü gibi başkaca anlamlandırılan bilindik sözlerin de nerede, hangi anlama geldiğinin bilinmesi gerekiyor.