Kırşehir Türküsü: Evin Yıkılsın Sebep

EVİN YIKILSIN SEBEP

Sövgüynen yergiyi içine alan, genişçe yayılan bir yeri var ilençin.
Sözlük anlamı, bir kimsenin kötü bir duruma düşmesini dilemek için söylenen söz; öbür söylenişi kargış.
İlenmenin, kargış vermenin de ayrı bir güzelliği var.
Sövmeden, sövmekten beter ediyor.

Tini esen olsun Muharrem Ertaş, “Sebep”e karşı yürek yangınını ilenerek soğutmuş: “Yekin yekin kalkamaz ol yerinden” demiş.
“Evin yıkılsın Sebep
Belin bükülsün Sebep
Dalından bülbül ötsün
Gülün dökülsün Sebep” diye vermiş veriştirmiş.
Biriken kakınçını “Sebep” üzerinden dağıtmış.

Türküyü yakan Muharrem Ertaş, ses genişliğinin alabildiğine kullanıldığı Bozlak türünün bilinen en eski yorumcusudur. “Kalktı Göç Eyledi avşar Boyları”, Yağmur Yağdı Bulandı Hava gibi pek çok yapıtın ozanı Muharrem Ertaş’tır. Oğuzların Abdal boyundan olan Muharrem Ertaş 1913 – 1984 yılları arasında yaşadı. Yine bir Abdal olan Hacı Taşan ile oğlu Neşet Ertaş, bozlak okuyuşu geleneğini günümüze taşıyan Muharrem Ertaş ardılları Abdal ozanlardır.

Türkünün temellendirildiği İlençin, kargışın karşıt anlamlısı alkış.
Alkış, bir neni beğenmenin karşılığı.
Türkçede, Allah’a yalvarmanın, bir şeyin olmasını veya olmamasını istemenin, Tanrı’ya yakarışın adı da alkış.
İlenildiği gibi yakarılır da.
Kargış verildiği gibi, alkış da verilir.
Tüm bu güzel sözler, Arapça duaynan, Farsça, Arapça birleşiminden oluşan bedduanın karşılıkları.

Türküde Muharrem Ertaş, Türkçenin baylığını, yalınlığını ilençlerine taşımış. Halkın diliyle konuşan, halkın tiniyle çığıran ozanın sözleri de halkın sözüyle olmuş. Bu özüyle türkü, sözgelimi, “Yekin yekin kalkamaz ol” dizesindeki “yekinmek” gibi, giderek az kullanılan kimi sözlerin, türkülerle geleceğe taşınmasının yolunu açık tutumuş.

Türküyü, ilk önce Muharrem Ertaş havalandırmış; ardından başka yorumcularla buluşmuş. Gülşen Kutlu, bu türkünün özünü içselleştirerek yorumlamayı başarmış törütmenlerden biri. Geniş ses aralığıyla özellikle iç bölgelerin türkülerini okuyan güçlü yorumcu Gülşen kutlu, Ankara Radyosu geleneğinin önde gelen taşıyıcısı. Gülşen Kutlu’nun, ona yakın albümü arasında, Muharrem Ertaş’ın bu türküsünün de yer aldığı, 2003 yılında çıkardığı on türkülük, aynı adlı bir türkü demeti var.

Bu türküyle birlikte, kargışıyla öfkesini gideren Muharrem Ertaş’a, güçlü yorumuyla çığıran Gülşen Kutlu’ya alkış verelim.