KALIRSA DÜNYADA İNSANLIK KALIR

“Çocuklar Çiçektir – Kuduz”, İkinci Dünya savaşına katılmayan, ancak savaşın türlü olumsuzluklarıyla baş başa kalan Türkiye’nin kırsal kesimlerinde yaşanılanlara odaklanıyor.

Belgesel yalınlığıyla aktarılan kır görüntüleri eşliğinde, iki gencin; Seven Bir Çingene gibi tutkulu Tarık Akan’la, Refik Halit Karay öyküsünün uyarlamasında Yatık Emine kişiliğini başarıyla canlandıran Necla Nazır’ın kavuşamama üzerine kurulu sevgileri; dışarıya kapalı ortamda didişen Keloğlan gibi saf çocukların yaşadıkları; büyüklerin çıkara dayalı, acımasız ilişkileri, kurmacanın görünen yanını oluşturuyor.

Anlatıda, İkinci Dünya Savaşı yıllarında, sömürgenlerin yöntemleriyle kurulan, Ankara’da obaya dek uzanan yasal olmayan ağda yer alanların işbirliği vurgulanıyor. Nazi Almanya’sı elçiliğinden, yörenin değerli kaynaklarını satan işbirlikçi ağaya gönderilen itin, kuduz olduğunun anlaşılmasıyla öykünün bireyi, toplumu ilgilendiren katmanları da derinlik kazanıyor.

Yeşilçam yapıtlarının etkili yazarı Safa Önal’ın, acıklı, üzüntülü olaylara, kimi güldürücü öğeler ekleyerek kurguladığı öykü, kuduz aşısına ulaşmaya çalışan obalıların, zorlu yolculuğuna evrilerek ilerliyor. Öykünün belirgin örgesi, kamuda sonraki yıllarda “Alman Kurt” köpeği adıyla bilinen bir it.

“Alman” iti gelmeden kendi eğlencelerini kendileri oluşturan, geleneksi yaşamın güzel yanlarını yaşayan çocukların oyunları bir bir taşınıyor görüntüye. Savaşın uzayan gölgesinin henüz ulaşmadığı çocuklukları, Türk ekininin parçalarıyla yaşatıyor yönetmen.  Çelik çomakla gün geçiren, sapanla savaşçılık oynayan, gününe göre yağmur isteyen, güneş isteyen; Hıdırellez gibi kutlu günleri fırsat bilip “verenin oğlu olsun, vermeyenin kızı” diyerek kapı kapı dolaşan, topladıklarıyla kendilerine yiyintili bir tereyağlı pilav şöleni yaşatılan çocuklar, kurmacaya belgesel duruluğunda katılıyor.

Yönetmen Yaşar Seriner’nen öykünün yazarı, yapımcı Abdurrahman Keskiner’in anlatısı, bu dingin yaşamın karşısına  “Alman” itini çıkarıyor. Çocuklara yönelik bir yapımmış görünen bu Yeşilçam kurmacasının alt metinleri, eğretilemelerle örülü: İşbirlikçilere armağan edilen it, çocukları ısırıyor, halkla anlaşamıyor. Kuduz it, oba korucusunca öldürülüyor. Isırıldığını baskıcı babasına diyemeyen, işbirlikçinin biricik çocuğu kudurarak ölüyor. Buna karşın “Alman etkisi” yok edilince, oba çocuklarının, kurmacanın son bölümünde alabaş itle güzel güzel oynadıkları uzun, uzun gösteriliyor.

Yapım yılı seksenlerin başı olan “Çocuklar Çiçektir – Kuduz”, tüm katmanlarıyla değinilmesi gereken ilginç bir anlatı. Yeşilçam’ın, çocuk oyuncuların akışı güzelleştiren sevimli katkılarıyla ilerleyen bu değişik kurmacası, Mahzuni Şerif’in “Kalırsa Dünyada İnsanlık Kalır” dizelerini haklı çıkaran bir sonla bitiyor.