OLAY ÖRGÜSÜ DARMADAĞIN

Aslında güzel şeyler oluyor. Gelişen teknolojinin beyaz perdeye sunduğu imkanlar korku türü için neredeyse sınırsız. Ancak görüyoruz ki teknolojideki bu patlama her zaman iyi bir fikir güvencesi vermiyor. Korku Seansı serisinin yakın zamanda vizyona giren dokuzuncu filmi Son Ayin buna güzel bir örnek olabilir. İyan Goldbörg tarafından yazılan ve Maykıl Çeyvz tarafından yönetilen film, serinin de “son filmi” olduğunu iddia ediyor. Diğer filmlerde olduğu gibi bu filmde de Ed ve Loreyn Vorın çiftinin iblislerle mücadelesini izliyoruz ve bu kez odakta Smörl ailesinin “gerçeğe dayanan” vakası var.

En sevdiğim tür olmasına karşın korku filmlerinden kişisel beklentilerim çok az. Korkmak ve eğlenmek kafi. Dilerse basmakalıp bir hikaye anlatsın, ani ses etkileri, zıplatmaları, dışsal ve zorlama yöntemleri kullansın. “Kötü film” sayılsalar da, şahsen ucuzluklarında ve tahmin edilebilirliklerinde bir tür rahatlık buluyorum. Belki karmaşık bir anlatıyla iç içe değiliz, fakat sonuç olarak yine de korkabiliriz. Gel gelelim, Son Ayin’i, iyi veya kötü olmasını geçtim, korku filmi olarak bile sınıflandıramıyorum. Bir belirsizlik içinde kaybolmuş, varoluşsal bir kriz yaşıyor.

Her şeyden önce filmin bir konusu yok, olay örgüsü darmadağın. Filmin başında genç Vorınlar ile başlayan alışageldik bir giriş izliyoruz: hamile Loreyn bir iblisin saldırısına uğruyor ama bir dua ile her zaman olduğu gibi tak diye kurtuluyorlar. Ardından yıllar geçiyor, bebek büyüyüp evlenme çağına geliyor ve film aniden Smörl ailesiyle bağlantılı olarak iblisi yeniden hikayeye dahil etmeye çalışıyor. Ne var ki bu çaba asla filme ait değilmiş gibi duran garip aile saadeti sahneleriyle sürekli kesintiye uğruyor.

Örneğin öylesine gereksiz ve uzun bir mangal sahnesi var ki, keşke iblis çıksa da herkesi öldürse ve bu sahne bitse diye diledim içtenlikle. Neredeyse yirmi dakika boyunca, Vorınların artık büyümüş kızları Cudi ve nişanlısını tanıyoruz sadece. Sohbetlerine dahil oluyoruz; neler hissettikleri, geçmişte neler yaşadıkları, ve gelecek için tasarıları gibi seyirciyi en azından o vakit asla ilgilendirmeyen birçok ayrıntıyı öğrenmek zorunda kalıyoruz. Böyle aile anları filme korku unsuru eklemek şöyle dursun, hikayeyi bölmekten başka bir işe yaramıyor. Çok bariz ki film bizim bu yeni karakterleri tanımamızı istiyor, fakat böyle ucuz ve zoraki yöntemlerle tanıştırma bahanesi, “son film” olduğunu iddia ettiği gerçeğiyle birleşince, insan “Acaba şu an bir film değil de, gelecek filmlerin bir reklamını mı izliyorum,” diye düşünmeden edemiyor. Filmin aldığı eleştirilere göz atınca böyle hissetmekte yalnız olmadığımı anladım.

Eleştirmenlerin genel tutumu, seriye değil de yalnızca Patrik ve Vera’ya veda ettiğimiz yönünde gibi görünüyor. Sizi dokuzuncu filme kadar takip etmiş, önüne ne kadar baştan savma işler koysanız da yılmayıp sadık kalmış bir hayran kitlesine veda etmek için olabilecek en acınası yöntemi seçmişler gibi. İzleyiciyi aptal yerine koymak değildir de nedir… Öte yandan tam da bu ticari sebepten ötürü yapımcıların seriye sıkı sıkıya tutunmaları da doğal bir tepki gibi gelebilir. Hele ki vasatlığına rağmen sadece ilk haftasında elde ettiği hasılatı düşününce ekibi de suçlayamıyor insan. Belli ki önümüze ne koyarlarsa koysunlar gidip izleyeceğiz.

Bir başka nokta ise, film boyunca bir alt metin olarak karşımıza çıkan “gerçek hikayeye dayanıyor” olgusu. Buna yüklediğimiz anlam konusunda fazla cömert davranıyoruz zannımca. Olayın “gerçek” olan kısmı tam olarak nedir? Eğer gerçekten kasıt, Ed ve Loreyn isimli iki suçlunun masum ve duygusal anlamda sömürülmeye müsait insanları dolandırması ise, tabii ki gerçek bir hikayeye dayanıyor. Şahısları kurgusallaştırmakta elbette sorun yok, fakat film dokuz bölümdür bu çifti temiz yürekli, insanlara yardım etmeyi kendi hayatlarını tehlikeye atmak pahasına gaye edinmiş iyilik timsalleri olarak yansıtmakta ısrar ediyor. Bu kişilerin kayıtlara geçen tarihte kim olduklarını, nasıl işlere bulaştıklarını bilince, bu imge çok gülünç oluyor tabii.

Yine de, belki kaçırdığım “derin bir anlam” vardır diye yönetmenin ve oyuncuların birkaç söyleşisini dinledim. Ed Vorın’ı canlandıran Patrik Vilsın şöyle diyor: Senaryoyu ilk okuduğumda, çok yerinde olmuş dedim. Heyecan verici, korkutucu, yer yer mizah ögeleri içeren, muzip, ve aşkla dolu. Tüm bunları hissedeceksiniz.” Ben bunların hiçbirini hissetmedim. Tek düşündüğüm, “rezil insanlar hakkında rezil bir film” oldu. Ne eksik, ne fazla.