İstanbul Yozlaşmada, Halk Kurtuluş Savaşında

Bir Şoförün Gizli Defteri, Aka Gündüz’ün aynı adlı uzun öyküsünün görmük uyarlaması. Yeşilçam yapıtları arasına 1958 ile 1967 yıllarında, iki kez giren öykü, Osmanlının çöküş yıllarında, özellikle İstanbul’un işgal dönemindeki toplumsal çözülüşü aktarıyor.

“Bir Şoförün Gizli Defteri”nde olduğu gibi, Aka Gündüz’ün tüm yapıtları döneminin kişilerini, olaylarını öyküleyen birer belge niteliğindedir.

Düzenceli yaşamı, güçlü gözlem gücü, sağtöreli bakışıyla Aka Gündüz, kanıksanan ya da yok sayılan aksaklıkları, tüzesizlikleri, konuşma diline yakın, içten sözlerle anlatır. Anlaşılır, yalın bir Türkçeyle yazdığı durumları, olayları, halkı temel alan yaklaşımla öyküler. Toplumun alt katmanlarında yaşanılanlara ışık tutar; görmezden gelinenlerin iç dünyalarını, yaşanılan zorlukları gerçekçi bir bakışla aktarır.

Yazarın yapıtlarından esinle sinema uyarlanmış “Allah Kerim”, bir Türk kızının kişilikli tutumunu ortaya koyarken, “Bu Toprağın Kızları” madalyonun öteki yüzünde yaşanılan düşüklükleri ve nedenlerini aktarır.

İlkinde Çolpan İlhan’la Eşref Kolçak’ın; ikincisinde Cüneyt Arkın’la Sema Özcan’ın ana oyuncular olarak göründüğü “Bir Şoförün Gizli Defteri” ise Türk kızlarının “kirletilmiş”  dünyalarının kimileyin yer yer tanığı, kiminde ise öznesi olan sürücüyle bu halkayı genişletir. Mütareke yıllarının karabasan gibi çöken bungun günlerinden, Türk Kuruluş Savaşının yengiyle sonuçlanan aydınlık günlerine çenli akan günlerdeki büyük olaylar, öykünün ilerleyişiyle koşut işlenir.