Mahdumkulu Firagi; Ata Yurdun Yunus’u

Türkmen-Özbek ortak yapımı “Mahdumkulu Firagi”, büyük bilgenin, Özbekistan’da geçirdiği yıllara, özellikle Buhara’daki Kökeldaş ile Hive’deki Şir Gazi Han kurumlarındaki eğitim yaşamına odaklamakta, gelişimini etkileyen önemli olayları yansıtmaktadır.

Türkmenistan ile Özbekistan Cumhurbaşkanlarının özel ilgisiyle çekilen görmükte, Mahdumkulu’nun yaşama yönelik tutumu, yüksek töreli kişiliği, içsel deneyimleri, acıları, kederleri aktarılmakta; yaşamı çözümlemede bilimin ışığından  yaralanma isteği, bilgiye olan bağlılığı öykülenmektedir. Halkının birliğine, gelişimine katkı sunmanın yanında, yurduna yurttaşına olan sevgisi ortaya konmaktadır.

Türkmenelinin Bilgesi

Karanlık dönemlerin ışığı Mahdumkulu, Türkçeyi öne çıkaran Yunus Emre’nin, 18. yüzyıldaki ardılı olarak tanımlanabilir. Yapıtlarını Oğuz Türkçesiyle törütmeye özen gösteren, Türkmen yazınının önemli düşünürü, ozanıdır. Türkmen Türkçesine dayalı ortak bir yazın dilinin oluşmasının öncüsü olmuştur. Yapıtlarıyla değişik boylardan oluşan Türkmen Türklerinin birliği, özgürlüğü, esenliği için uğraşmış yol gösterici bir ulu kişidir; birlik, özgürlük, könütöre, toplumsal dayanışma konularını işlemiştir. Türkmen boyları arasında çekişmeleri ortadan kaldırma yolunda çaba göstermiştir.

Mahdumkulu, günümüzde Türkmenistan Cumhuriyeti sınırları içinde olan Etrek kentinde doğmuş, 1797’de acun ömrünü tüketmiştir. Türkmen Türklerinin belleklerinde yer etmiş bir başka Türkmen ulusu Devlet Mehmet Azadi’nin oğludur.

Türkmen bilgesinin yaşamı, ilk kez Altı Karlıyev’in yönetmenliğinde, “Mahdumkulu” adıyla 1968 yılında görmüğe aktarıldı. İkinci kez, Hocakulu Narlıyev’in yönettiği, Bulat Mansurov’un, Kılıç Kuliyev’in öyküsünden uyarladığı “Firagi: Mutluluğa Özlem” adıyla 1984 yılında, Türkmenistan’da çekildi. Üçüncü kurmaca olan bu yapım ise, Mahdumkulu’nun doğumunun 300. yıldönümü için Özbeklerle Türkmen yapımcılarının ortaklığıyla çekildi.