ŞEKER AYILININ EDEBİ KAHRAMANLARI
Cengiz Aytmatov’un düş dünyasını besleyen, anlatılarına can veren o gizemli kökler, Şeker Ayılında gün yüzüne çıkıyor. Ayıl, Kırgız Türkçesinde en küçük yerleşim yerinin adı. Kazakistan sınırına yakın Talas bölgesinde, Kara Buğra ilçesine bağlı Şeker, Cengiz Aytmatov’un doğduğu, çocukluğunun geçtiği yer. “Şeker Ayılının Edebi Kahramanları”, ulu yazarın hiçbir zaman açıkça dile getirmediği, yazınsal kişiliğini oluşturan gerçek yaşamdaki öntürlerin peşine düşen bir belgesel.
Aytmatov’un satır aralarına gizlediği derin izlerin, aile bireylerinin ve yakın tanıkların anlatımlarıyla birleştiği bu belgesel, kurmaca ile gerçeğin arasındaki o ince perdeyi aralıyor. Gönüllerde yer eden Cemile’nin, sessiz ve derin Daniyar’ın, savaşın acımasızlığındaki İsmail’in, yılkılara bağlılığın simgesi Tanabay’ın ve körpe sevdaların adı olan Mırzagül’ün ardındaki gerçek yüzler, bu yapımda ilk kez dilleniyor.
Yazarın büyüdüğü evin avlusundan, Şeker Ayılının tozlu yollarından derlenen bilgilerle okurların yıllardır merak ettiği o canlı kaynaklar gün ışığına çıkıyor. Kırgız Türklerinin yaşamından kesitler sunan bu belgesel, bir yazarın belleğindeki kişilerin nasıl birer ölümsüz kahramana dönüştüğünü kanıtlayan, sarsıcı ve bir o kadar da içten bir tanıklık sunuyor.
Aytmatov severleri, anlatıların doğuşuna tanıklık etmeye çağıran bu çalışma, sözlü gelenekle yazılı yazın arasındaki köprüyü, gerçek kişilerin anılarıyla yeniden kuruyor.
Adı: Şeker Ayılının Edebi Kahramanları
Özgün Adı: Şeker Ayılının Adabiy Kaarmandarı
Yönetmen: Bakıt Karagulov
Metin Yazarı: Abibilla Pazılov
Görüntü Yönetmeni: Cumanazar Koyçubekov, Nurbek Nurgaziyev
Kurgu: Cumanazar Koyçubekov
Sanat Yönetmeni: Bayış Ismanov
Ses Yönetmeni: Arsen İşenov
Ses Kayıt: İsken Kaynazarov
Seslendiren: Nazım Mendebayirov
Derleyen: Nursultan Cakşıbekov
Yönetmen Yardımcısı: Bekturgan Kunduzbekov
Görüntü Yönetmen Yardımcısı: Nursultan Cakşıbekov
Yapım Sorumlusu: Suyuma Sulaymanova
Konuşmacılar Ve Katılımcılar: Roza Aytmatova (Cengiz Aytmatov’un kız kardeşi), Louis Aragon (Fransız yazar – Eski kayıt kullanılmış-), Sooronbay Ceenbekov (Kırgız Cumhuriyeti eski Cumhurbaşkanı), Seyil Rıskulbekova (Cengiz Aytmatov’un ayıldaşı), Kumar Düyşenbiyeva (Cengiz Aytmatov’un ayıldaşı), Manap Seyteliyev (“Cemile” kişisinin oğlu), Çınar Seytaliyeva (“Cemile” kişisinin gelini), Gülnura Turgumbaeva (“Mırzagül” kişisinin kızı), Kubanıçbek Usubaliyev (“Mırzagül” kişisinin kardeşi), Yusuf Ahmetov (Yazıcı), Yoahim Kappaun (Karl Duisberg Vakfı, Alman Dili ve Edebiyatı hocası), İrmtraud Guçke (Alman edebiyat eleştirmeni), Mariyon Vaysbah (Cengiz Aytmatov okuru), Baktıbek Şamkeev (Belgeselin yapımcısı)
Yapımcı: Baktıbek Şamkeev – Aylun Film
Yapım: Kırgızeli – 2021
Tür: Belgesel
Süre: 48′
Telif Hakkı: Baktıbek Şamkeev
Türkçe Altyazı: Aizaada Nuranova
BU BETİNDE GEÇEN GÜZEL SÖZCÜKLER
Ayıl: Uray örgütü olmayan, ortak veya özel malları bulunan, aralarında soy bağı olan veya olmayan az sayıda topluluğun yaşadığı, genellikle tarımsal alanda çalışılan, konutları ve öteki yapıları bu yaşama uygun yerleşim birimi; obalık, köylük yer. (Türkiye’de, genelde “ağıl” diye bilinen, aynı anlamda kullanılan; kimileyin de arkaç yerine sözylenen söz.)
Öntür: Törüt yapıtlarında, bir kişiliğin biçimsel, varoluşsal benzeri; ilk somut örnek, prototip.
Uray: İl, ilçe, kasaba, belde vb. yerleşim merkezlerinde temizlik, aydınlatma, su, toplu taşıma ve esnafın denetimi gibi kamu hizmetlerine bakan, başkanı ve üyeleri halk tarafından seçilen, tüzel kişiliği olan örgüt; belediye.
