Dargeçit Ayaklanması

Okunuşu zor gibi görünen Sami diliyle Guovdageainnu, Norveç’in kuzeyinde, Finnmark bölgesinde küçük bir yerleşim yeri. Norveç diliyle Kautokeino, Türkçe anlamı ise Dargeçit. Burayı önemli kılan, Samilerin bu bölge dolaylarında yoğun yaşamaları.

Guovdageaidnu Ayaklanması, Norveç Devletinin bölgenin ilk yerleşikleri olan Samiler üzerinde uyguladığı zorba, baskıcı yönetimine karşı halkın başkaldırısını öykülüyor.

Sami kökenli bir yönetmence, Sami diliyle çekilen ilk kurmaca olmasıyla da önem kazanan yapıtta, uzun yıllar süren, soykırıma değin uzanan baskılar öne çıkarılıyor.

• Kim Bu Soykırım Kıygını Samiler?

Samilerin soykırımı Norveç’le sınırlı değil. İsveç yönetimi de benzer yöntemlerle alkol gibi uyuşturucu türevlerine ulaşımı kolaylaştırarak bağımlılıkları artırma, doğurganlığı önlemek üzere kısırlaştırma gibi bir dizi çabalarla halkı yoksullaştırmayı, kaynaklarını ele geçirmeyi hedeflemiştir.

Sömürgen egemenlerin, işbirlikçi kilise adamlarıynan, gözü doymaz tecimerler üzerinden baskıladığı halkın arasında, direnen, insanlık onuruna yakışmayan bir yaşam biçimini istemeyenlerin çabası, küçük yerleşim yerinde, büyük değişimleri başlatır.

Kurmacaya konu olan gelişmelerin başlangıcı, Cermen egemenliği sonrası gelişen yaptırımlara, Samilerin zorla Hristiyanlaştırıldıkları 17. yüz yıla dek gitmektedir. Norveçli İnsan-Toplum Bilimci Sefa M. Yürükel’in, Soykırımlar Tarihi 1 – Batının İnsanlık Suçları adlı araştırma betiğinde, İskandinavya bölgesinde, Norveç ve İsveç’te Samilerin Tehciri ve Asimilasyonu başlığı altında, sürecin günümüze dek uzanan aşamaları sıralanmaktadır.