Cengiz Han’ı Ömer Şerif Oynuyor

Cengiz Han adıyla gösterilen kurmaca, Holivud’un eğlenceyi, görkemli anlatıyı önceleyen anlayışla, 1965 yılında, eski Yugoslavya sınırları içerisinde yer alan bu günkü Hırvatistan’da çekildi.

O yıllarda Yugoslavya, Josip Bironz Tito yönetiminde, Amerikalıların, Avrupa’daki çekim üssüne dönüştürülmüştü. Yugoslavya’nın tek adamı Tito’nun “görmük ilgisini”, sömürgen yapılarıyla destekleyenler, sonradan bedeli savaşla ödenecek büyük yatırımlarla, “Balkan Holivud’u” diye anılacak yapım kuruluşlarının önünü açmışlardı.

Balkanlarda Çekilen Görmük

Balkanların doğasında çekilen, destansı anlatılara örnek biçemle kurgulanan yapım, doğruluk açısından önemli eksiklikler barındırıyor. Yönetmen Henry Levin, Moğol hakanı olacak Timuçin’in çocukluk yıllarından başlayarak, çocukluk arkadaşı Camoka ile oluşan yağılığını, kölelikten kurtuluşunu, tüm boyları tek bir ulus altında birleştirme çabasını, bilindik, üstenci Holivud bakışıyla aktarıyor.

Uygarlıklar karşısında Moğolların sürekli savaştığı vurgulanarak, Moğol ekini yalnızca gizemli bir arka betiz olarak kullanılıyor. Bu nedenle Moğol gelenekleri ve yaşam baylığı çoğunlukla yanlış, yüzeysel aktarılıyor.

Oysa Cengiz Han’ın tüm boyları tek bir ulus altında birleştirme çabası, Kazak önderi Abılay Han’da olduğu gibi, bozkırın öbür hakanlarında da görülen, güdüleyici temel öğelerin en önemlisi.

Kazandığı başarılarla denizlerin hakanı sanıyla, gerçek adı yerine Cengiz Han diye anılacak olan Timuçin’in askeri bilgisi, siyasi öngörüsü, kişisel ilişkileri üzerinden Moğol devletinin kuruluş süreci genişçe yer buluyor. Anlatı, onun ölümünden sonra, oğullarıynan torunlarının hakanlığı büyütmeyi sürdürdüğünü göstererek son buluyor.