EN KUZEYİN GÖK BONCUKLARI: SAMİLER

“Yol Gösterici” diye çevrilen, “Genç Önder” diye de bilinen görmük, 1987 yılında Sami dilinde kurgulanmış ilk kurmaca. Sami kökenli, Norveçli yönetmen Nils Gaup’un, bir Sami söylencesinden yola çıkarak öyküleştirdiği kurmacanın baş oyuncusu, söylencedeki Ayçin adlı genci canlandıran Mikkel Gaup.

Karalar giyinmiş kötülerin, ailesini öldürmelerinin üzerine gelen genç Ayçin, son anda kaçar; yaralı biçimde komşu obaya ulaşır. Kendi acunlarında, kötülükten uzak yaşayan obalıları yaklaşan tehlikeye karşı uyarır. Yağıları şaşırtan yöntemlerle, canını ortaya koyarak obalıları kurtarır; tini baturlar katına ulaşır.

Soğuk yurtların sıcak halkları Samilerin bu baturlık öyküsü, bölgedeki komşu halkların Gök Boncuk Söylencesi’ni akıllara getiriyor. Ak Ana Kurt’un, esen yele savurarak kurtardığı yavrularının en kuzeye düşeni, Samiler.

Öykünün ilgi çeken konusunun yanı sıra, kurmacanın çekildiği yerlerin sıra dışılığı, izleyeni kendi evreninden çekip alan bir etki yaratıyor. Issızlığın içindeki dingin yaşam ortamını, karlı buzlu apak yerlerin ortasında beliriveren, keçeye bürünmüş, tünüğünden duman tüten, göğe doğru uzanmış doruklu, Sami yurtları oluşturuyor. Capcanlı boyaklarla bezeli giysileriyle oradan oraya koşturan Samiler, izlenmeyi kolaylaştıran kurgu öğeleri gibi kurmacayı besliyor.

• Kim Bu Soykırım Kıygını Samiler?

“Yol Gösterici”, acunu, enine boyuna bölenlerin, altmışıncı enlemin kuzeyinde gösterdiği çekici yerlerde geçen bir öykü. Benzer yaşam koşullarının benzeş ekinler yarattığı halkların arasındaki Samileri, daha görünür, bilinir yapmayı başarmış yapım.